1. Sąd Najwyższy wypowiedział się na temat przepisu, który przewiduje - jako wyjątek od zasady orzekania jednoosobowego - że sąd w sprawie zawiłej albo z uwagi na jej wagę może rozpoznać ją w składzie kolegialnym (3 sędziów zawodowych albo sędzia i 2 ławników). Sąd wskazał, że ustawa nie nakłada obowiązku wyodrębniania spraw według stopnia ich zawiłości czy wagi i w konsekwencji nie określa, jakie czynniki miałyby decydować o zaliczeniu danej sprawy do wspomnianej kategorii, należy zaznaczyć, że naruszenie art. 28 § 3 k.p.k. nie jest możliwe, skoro przepis ten ma charakter fakultatywny: nie nakłada obowiązku rozpoznania wymienionej w tym przepisie sprawy w składzie innym niż jednoosobowy, a jedynie dopuszcza taką możliwość. Wobec tego nawet sprawa obiektywnie zawiła lub o dużej wadze, jeżeli nie jest sprawą o zbrodnię lub o przestępstwo, za które ustawa przewiduje karę dożywotniego pozbawienia wolności (art. 28 § 2 i 4 k.p.k.), może być rozpoznana, bez naruszenia przepisów, przez sąd obsadzony przez jednego sędziego. [postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2025 r., II KK 388/25]
[postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2025 r., II KK 388/25]
Charakter terminu do usunięcia braków formalnych (art. 120 § 1 k.p.k.)
W kontekście 7-dniowego terminu przewidzianego do usunięcia braków formalnych pisma procesowego (art. 120 § 1 k.p.k.) Sąd Najwyższy podkreślił, że termin, o którym mowa w art. 120 § 1 k.p.k., nie jest terminem zawitym, zatem ma charakter nieprzekraczalny i nieprzywracalny.
[postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2026 r., IV KZ 45/25]
Sąd Najwyższy wskazał, że zaniechania obrońcy stanowią zawsze przyczynę niezależną od samego oskarżonego w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - i nie ma znaczenia czy uchybienie obrońcy jest zwykłym zaniedbaniem, czy w ocenie sądu jest to działanie celowe - chyba, że jest ono efektem uzgodnionej z oskarżonym rezygnacji z danej czynności.
[postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2026 r., I KZ 59/25]
Reguła specjalności
Sąd Najwyższy wskazał, że ogólna reguła specjalności obowiązująca w wypadku przekazania osoby ściganej europejskim nakazem aresztowania, unormowana w art. 607 § 1 k.p.k., nie stanowi przeszkody prawnej w ściganiu za przestępstwa inne, niż te, które stanowiły podstawę przekazania, o ile w toku postępowania nie stosuje się wobec tej osoby tymczasowego aresztowania (art. 607 § 3 pkt 4 k.p.k.). Dopiero wykonanie prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności, jeśli zostanie orzeczona, wymaga uzyskania w trybie art. 607 § 3 pkt 8 k.p.k. zgody organu sądowego państwa wykonania nakazu.
[wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2026 r., IV KK 439/25]
Multiplikowanie wniosków o zwolnienie od opłaty od kasacji
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie, iż składanie kolejnych wniosków o zwolnienie od opłaty od kasacji powodowałoby konieczność ich rozpoznania przez sąd, wydłużając tym samym czas do uzupełnienia tego braku prowadziłoby do konsekwencji absurdalnych tj. możliwości przedłużania na czas teoretycznie nieoznaczony kontroli formalnej wniesionego środka zaskarżenia podlegającego opłacie poprzez wielokrotnie składanie wniosków o zwolnienie od tego obowiązku w różnych częściach. Polska procedura karna zawiera unormowanie pozwalające na zwolnienie w całości lub w części od wyłożenia kosztów podlegających uiszczeniu przy wnoszeniu pisma procesowego (art. 623 k.p.k.), jednak regulacja ta nie może być interpretowana w sposób, który mógłby doprowadzić do dysfunkcji wymiaru sprawiedliwości.
[postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lutego 2026 r., III KZ 51/25]
Polski
Deutch
English GB
Українськa