Ostatnie zmiany w prawie karnym i ważne orzeczenia SN oraz SA w Gdańsku oraz planowane zmiany w przyszłości

1/1

Planowane zmiany prawa karnego w 2026 roku

15.02.2026

Planowane zmiany w prawie karnym materialnym

Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi prace legislacyjne nad nowelizacją Kodeksu karnego skarbowego, która przewiduje:
- zaostrzenie odpowiedzialności karnoskarbowej,
- modyfikację przesłanek skuteczności instytucji czynnego żalu (ograniczenie możliwości skorzystania z tej instytucji tylko do sprawców, którzy ujawnią nieprawidłowości zanim zrobi to organ ścigania lub podatkowy),
- zmianę zasad przedłużenia okresu przedawnienia karalności na wzór art. 102 Kodeksu karnego,
- podwyższenie sankcji za uporczywe niewpłacanie podatku,
- rozszerzenie katalogu sytuacji, w których orzekany będzie przepadek,
- możliwość nadzwyczajnego obostrzenia kary w przypadkach określonych przestępstw akcyzowych,
- likwidację współzależności, że przedawnienie zobowiązania podatkowego skutkuje przedawnieniem karalności [1].

Zmiany w prawie karnym w 2025 roku oraz istotne orzeczenia Sądu Najwyższego i SA w Gdańsku

31.12.2025

Najważniejsze orzeczenia Sądu Najwyższego w 2025 r. koncentrowały się wokół problematyki skutków udziału w składach orzekających sędziów powołanych w wadliwej procedurze, przewlekłości postępowań oraz standardów niezawisłości i bezstronności sądu. Orzeczenia te mają istotny wpływ na praktykę sądową i interpretację przepisów postępowania karnego.

Źródła

Orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Gdańsku

Główne tezy orzeczeń Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, II Wydział Karny, w 2025 roku koncentrowały się wokół prawidłowej oceny dowodów, zasad stosowania wyroków kasatoryjnych, wymiaru kary oraz ochrony praw procesowych stron.

Przykładowe główne tezy:

Ocena dowodów i prawo do obrony: Sąd Apelacyjny w Gdańsku podkreślał, że ocena dowodów musi być swobodna, ale nie dowolna. W przypadku, gdy zeznania świadków są niepewne lub niespójne, nie mogą stanowić wyłącznej podstawy przypisania sprawstwa. Sąd wskazywał także na konieczność uwzględnienia wyjaśnień oskarżonego, zwłaszcza gdy są konsekwentne i logiczne. Błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieuprawnionym przypisaniu sprawstwa bez wystarczającego materiału dowodowego, stanowi podstawę do zmiany lub uchylenia wyroku [1].
Wyrok kasatoryjny jako wyjątek: Sąd Apelacyjny akcentował, że wydanie wyroku kasatoryjnego (uchylającego wyrok i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania) powinno być wyjątkiem, a nie regułą. Sąd odwoławczy powinien dążyć do wydania orzeczenia merytorycznego, a kasacja jest dopuszczalna tylko w razie rażących uchybień procesowych lub konieczności przeprowadzenia przewodu sądowego w całości od nowa [2].
Wymiar kary i kara 25 lat pozbawienia wolności: W sprawach o szczególnie wysokiej szkodliwości społecznej, Sąd Apelacyjny podkreślał, że kara 25 lat pozbawienia wolności powinna być stosowana wyjątkowo, wobec sprawców szczególnie zdemoralizowanych, gdy kara 15 lat nie spełnia celów prewencyjnych i indywidualnych. Kara ta ma charakter eliminacyjny, a nie resocjalizacyjny [3].
Rozstrzygnięcia dotyczące kary łącznej: Sąd Apelacyjny wskazywał na konieczność precyzyjnego określenia podstawy prawnej i zakresu kary łącznej, a także uwzględnienia wszystkich wcześniejszych wyroków i okresów odbywania kar przy jej wymiarze [4].
Ochrona praw procesowych stron: W orzecznictwie podkreślano, że naruszenie prawa do obrony, np. przez nieuwzględnienie wniosku o sprowadzenie oskarżonego na rozprawę apelacyjną, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i może prowadzić do uchylenia wyroku [5].

Zmiany w prawie karnym w 2024 roku

31.12.2024

Prawo karne materialne

W ustawie z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy wprowadzono nowe typy czynów zabronionych związanych z obowiązkami informacyjnymi wobec organów podatkowych, w szczególności w zakresie opodatkowania wyrównawczego jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych. Dodano m.in. art. 56f oraz art. 80h, które przewidują odpowiedzialność karną za niewywiązywanie się z obowiązków informacyjnych, podawanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w informacjach oraz nieterminowe składanie wymaganych zawiadomień. Kary obejmują grzywny do 720, 480 lub 180 stawek dziennych, a w wypadkach mniejszej wagi – grzywnę za wykroczenie skarbowe [1][2].
Zmodyfikowano także definicje i odniesienia do pojęć podatkowych, dostosowując je do aktualnych przepisów o podatku od towarów i usług [2].
Nowe przestępstwa skarbowe wprowadzone w 2024 r.

W ustawie z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (dalej: "k.k.s.") dodano m.in. art. 56f oraz art. 80h, które przewidują odpowiedzialność karną za:
- Nieprzekazanie informacji organowi podatkowemu (art. 56f § 1 k.k.s.):
  - Podatnik, który wbrew obowiązkowi nie składa właściwemu organowi podatkowemu informacji, o której mowa w art. 133 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych, nie składa jej za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub składa ją niezgodnie z wzorem dokumentu elektronicznego, podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych.
- Podanie nieprawdy lub zatajenie prawdy w informacji (art. 56f § 2 k.k.s.):
  - Podatnik, który w informacji, o której mowa powyżej, podaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze grzywny do 480 stawek dziennych.
- Nieterminowe złożenie informacji (art. 56f § 3 k.k.s.):
  - Podatnik, który nie składa w terminie wymaganej informacji, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.
- Wypadek mniejszej wagi (art. 56f § 4 k.k.s.):
  - W wypadku mniejszej wagi sprawca czynu zabronionego określonego w § 1–3 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
- Nieprzekazanie zawiadomienia o danych (art. 80h § 1 k.k.s.):
  - Kto wbrew obowiązkowi nie składa w terminie właściwemu organowi podatkowemu zawiadomienia o danych, o którym mowa w art. 133 ust. 7 ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych.
- Wypadek mniejszej wagi (art. 80h § 2 k.k.s.):
  - W wypadku mniejszej wagi sprawca czynu zabronionego określonego w § 1 podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe.
Podsumowanie

Nowe przestępstwa skarbowe w 2024 r. dotyczą przede wszystkim niewywiązywania się z obowiązków informacyjnych wobec organów podatkowych w zakresie opodatkowania wyrównawczego grup międzynarodowych i krajowych. Przewidziano za nie wysokie kary grzywny, a w wypadkach mniejszej wagi – odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe [1].

Postępowanie karne

W Kodeksie postępowania karnego zaktualizowano odniesienia do przepisów dotyczących pozyskiwania danych telekomunikacyjnych, dostosowując je do nowej ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. – Prawo komunikacji elektronicznej. Zmiany dotyczą m.in. art. 218 § 1 oraz art. 237 § 5 k.p.k., gdzie dotychczasowe odniesienia do ustawy – Prawo telekomunikacyjne zastąpiono nowymi przepisami [3].

Postępowanie karne wykonawcze

W zakresie postępowania wykonawczego, w ustawie o Służbie Więziennej zaktualizowano przepisy dotyczące przekazywania i przetwarzania danych telekomunikacyjnych, dostosowując je do nowego Prawa komunikacji elektronicznej. Zmiany obejmują m.in. art. 23z oraz art. 23zb ustawy o Służbie Więziennej [4].
W zakresie egzekucji, od 25 marca 2024 r. obowiązują nowe zasady dotyczące dokonywania doręczeń przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego lub środków komunikacji elektronicznej pomiędzy organami egzekucyjnymi oraz komornikami sądowymi [5].

Podsumowanie

Najważniejsze zmiany w 2024 roku dotyczą dostosowania przepisów karnych i wykonawczych do nowych regulacji w zakresie komunikacji elektronicznej oraz wprowadzenia nowych typów przestępstw skarbowych związanych z obowiązkami informacyjnymi wobec organów podatkowych.
Zmiany te mają na celu zwiększenie skuteczności egzekwowania prawa oraz dostosowanie polskiego systemu prawnego do wymogów unijnych i nowoczesnych technologii komunikacyjnych [3][1][5][2][4].

Zmiany w prawie karnym w 2023 roku

31.12.2023

Prawo karne materialne

W zakresie prawa karnego materialnego w 2023 roku wprowadzono zmiany dotyczące m.in. ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Zmiany te dotyczyły modyfikacji brzmienia niektórych przepisów, jednak szczegółowe treści zmian zostały pominięte w dostępnych źródłach [1].

Postępowanie karne

W obszarze postępowania karnego istotne zmiany dotyczyły m.in. ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Wprowadzono m.in.:

możliwość prowadzenia postępowania przed Sądem Najwyższym bez obowiązku zastępstwa strony przez adwokata lub radcę prawnego,
doprecyzowanie zasad przyznawania sumy pieniężnej za przewlekłość postępowania (od 2000 do 20 000 złotych, minimum 500 zł za każdy rok przewlekłości),
uproszczenie procedury odrzucania kolejnych skarg dotyczących tej samej sprawy,
zasady pomniejszania odszkodowania lub zadośćuczynienia o sumy przyznane za przewlekłość [2].

Podsumowanie

Zmiany w 2023 roku dotyczyły przede wszystkim:

doprecyzowania procedur związanych ze skargą na przewlekłość postępowania karnego,
modyfikacji wybranych przepisów Kodeksu karnego,
uproszczenia formalności związanych z reprezentacją stron oraz rozliczaniem odszkodowań za przewlekłość.

1/1

Gdańsk, 05.09.2011 r.

Ladies and Gentlemen,

Welcome to the website of the law firm based in Gdańsk. I started my legal activity in 2005 and I specialize in three areas of law:

1. criminal law

2. real estate law

3. economic law

Specialization in strictly defined areas of law allowed me to conduct about 2000 cases and legal proceedings throughout the entire period of my activity, and to gain experience necessary to solve even the most complex legal issues, which at the same time constitute life problems for my clients. While conducting legal proceedings, I strive to maximize the effect and achieve the assumed goal.

I invite you to a meeting at the Law Firm, where we will discuss your legal problem and find a solution to it, and we will determine the details of possible cooperation, including strategy and tactics. The fee for conducting the case is always determined at the meeting, depending on the degree of its complexity and the necessary workload.

I conduct court proceedings mainly in the Pomeranian Voivodeship, but at the request of clients, I also deal with cases throughout the country and the European Union. While providing legal services, I am fluent in English, German and Russian - for this reason I am also a member of the Committee on Foreign Cooperation and Human Rights at the District Bar Council in Gdańsk.

In criminal and penal fiscal cases, I help my clients at all stages of criminal proceedings, starting from obtaining a letterhead, preparation for explanations and charges, European arrest warrant, temporary arrest, surety, negotiations with law enforcement authorities, negotiations with victims, and ending with court proceedings and executive regulations (electronic supervision, conversion of a prison sentence into a fine or community service, conditional release, fiscal penal code). I construct a line of defense, both aimed at the conditional discontinuance of the case or acquittal, and at the mitigation of liability by obtaining the most lenient punishment (extraordinary mitigation, suspensions, electronic supervision). I represent both suspects (accused) and victims. I have particularly extensive experience in helping clients from abroad sought internationally in connection with bringing charges or serving a sentence - I constantly cooperate with criminal law offices from London (http://www.stephenfidler.com/) and Berlin (https: / /danckert-partner.de/) and Odessa (www.adwokatbondar.pl) (more in the "Specialization: Criminal and fiscal cases" tab)

In real estate matters, I help my clients in court proceedings regarding real estate and transaction supervision, abolition of joint ownership, adaptation of attics, regulating land and mortgage registers, concluding settlements, establishing succession management, inheritance proceedings, permanent legal services, flipping, lease, investments, construction and analysis contracts, advice in negotiations, debt collection, establishing companies (including with foreign capital), building business activity patterns in the field of real estate, tax advisory related to real estate business activities (more in the "Specialization: Real estate" tab).

My Law Firm also provides regular services to a number of companies in the field of commercial law - court proceedings, negotiations, debt collection, contract law (more in the "Specialization: Business Law" tab).

If you are interested in legal advice or ordering a case, please contact us by phone (0048 502031149) to arrange a meeting at the Law Firm or on-line. I cordially invite you to cooperation!

Yours faithfully

adv. Antoni Koprowski

criminal defense attorney

attorney in real estate and economic matters

Ostatnie zmiany w prawie karnym i ważne orzeczenia SN oraz SA w Gdańsku oraz planowane zmiany w przyszłości

Planowane zmiany w prawie karnym materialnym

Przykładowe główne tezy:

Prawo karne materialne

Nowe przestępstwa skarbowe wprowadzone w 2024 r.

Podsumowanie

Postępowanie karne

Postępowanie karne wykonawcze

Podsumowanie

Prawo karne materialne

Postępowanie karne

Podsumowanie